Şimşek: Piyasalarda genele yayılmış bir risk yok

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı canlı yayında piyasalarda yaşanan gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bakan Şimşek’in açıklamalarından öne çıkanlar:

Dün FİK toplandı. Net bir şekilde, bütün ekonomi otoriteleri bir aradaydık. Bu kurullar piyasalarda sistemik risk oluşmasını engellemeye yönelik sürekli şekilde istişari bir kurul, orada gereken tedbirlerin alınmasına yönelik kararlar alınıyor. Özetle, piyasalarda dün itibarıyla yaşananlar esas itibarıyla sınırlı sayıda fonlardaki kredi ve likidite problemi. Genele yayılmış sistemik risk söz konusu değil.

Piyasada yaşanan sınırlı sayıda fonda gerçekleşti. Genel bir yayılmış risk yok. 31 fondan bahsediyoruz. Düzenleme ve denetlemede SPK yetkili kuruluş. Aslında kamuoyunda birçok soruya yaptıkları açıklamayla cevap verdiler. 2025 yılı sonunda FİK toplantısında burada bir sorun olur diye belirtmiş, gerekli tedbirleri alınmasını iletmişisiz.

2024 yılında genel olarak para piyasası fonlarından toplanan yüzde 10’nu hazinede değerlendirmeye geçildi. Bunu serbest fonları için de öngörüyoruz. Çok sınırlı sayıda fonda piyasayı bozucu eylemler var. 7 şirketin işlettiği 131 fon tasfiye sürecine konulmuştur. SPK dün akşam kapsamlı bir yol ortaya koydu. 2038’de fon var bunun 131’ine ilişkin adım atılmış durumda. Fon piyasasının yüzde 90’ni sağlıklı işlemeye devam ediyor.

Alınan tedbirler şuan için yeterli. Banka finans sistemine yönelik dünyada atılan adımlar var. IMF, Dünya Bankası, G20 toplantılarında bankacılık dışındaki finans sistemine yönelik bir çalışma yapılacak. Orada nitelikli yatırımcılar bulunmuyor. Gerekli adımları atacağız. Fonlardaki yatırımcıların hakları korunacak, belli bir zaman içinde iadeler yapılacak.

Dün Emlak Konut, Katılımevim ve Birevim için bir süreç başlattı. Bu süreç de oradaki yatırımcıları korumaya yönelik.

Bu sorunların bir daha yaşanmaması için düzenleme süreci büyük oranla tamamlanmış, çok katı kurallar konulmuş durumda. En önemli konu şeffaflık. Nitelikli yatırımcı demek belli bir rakamın üzerindeki yatırımcılar demek. Burada 10 milyon TL sınırı var. Buna yeni bir düzenleme yapılabilir. Böyle bir oynaklığın riskin yeniden yaşanması düşük ama yakından takip edeceğiz. Biz vatandaşımızın yüksek risk, yüksek getiri yapanlara saygılıyız.

Finansal okuryazarlığa çok ciddi yatırımlar yaptık. Bu sorunların esası budur. Çok kritik. Teknolojik, sağlık okul yazarlığı kadar değerlidir. Buraya yatırım yapmaya devam edeceğiz.

Banka dışı finans sistemine gelince şuan bir sorun yok. Fakat o alan hızlı büyüyor. Bu alanı daha yakından izlenmesi, kaynakların doğru alanlarda tutulması ve vatandaşın korunmasının daha güçlü olması lazım. Emlak Konut’un Katılımevim ve Birevim’i satın almasıyla vatandaşlarımızın haklarının korunması amaçlanıyor. Temmuz ayında yeni adımlar attık. Bu adımları atmamız o alanda sorun olduğu anlamına gelmez.

Dün bir dizi tedbir açıkladık, bir kısmını da açıklamadık. Her zaman bizim bu tür senaryolara karşı farklı planlarımız var. Düşündüğümüz tedbirlerin çoğuna gerek kalmadı. Merkez Bankası likidite sağlarım dedi. BDDK, bankaların kendi hisselerini aldıkları zaman çekirdek sermayeye bunu eklemedi. SPK belirli fonları karantinaya aldı tasfiye süreci başladı. Burada yüzde 10’luk bir fondan bahsediyoruz. Diğer fonların tamamı güvende ve sorun yok.

Bankacılık sistemini çok katı kurallara tabi tutuyoruz. Likitide sorun yok. Varlık kalitesinde de bir sorun yok. Karlılıkta reel olarak baktığımızda bankacılar bir serzenişte ama genel bir sorun yok. Risk algısı yüksek olsaydı CDS yükselirdi ama düştü. Borsa dün pozitifti.

Stresi biz hazinenin tahvil piyasasında hissettik. Yatırımcının satışa yönelmesiyle bir stres çıktı ortaya ama alınan tedbirlerle bu stres ortadan kalktı. Şuan itibariyle piyasalar rutin işleyişinde. Şimdi konu adli makamların. SPK, lisans iptalinden suç duyurularına kadar tasfiye sürecine kadar bütün adımları attı.

2026 için geçen yıl ön gördüğümüz senaryo, savaş sonucu arz şokuyla çok farklı noktalara geldi. Çoklu bir arz şoku var, Hürmüz’ün kapanması önemli ama Bab-ül Mendeb buna eklendi, boru hatları ve rafineriler vuruluyor, bu mazot gibi nihai ürünlere direkt yansıyor.

Eşelmobil ile mücadele etmeye çalıştık ama gerçekçi olalım onun da sonu var, yılı %28-29 gibi bir seviyede enflasyonla tamamlayacağız, piyasa böyle bekliyor.

Hep sürdürülebilir cari açık hedefledik, bu yıl da rahatlıkla %2’nin altı olurdu ama %2,6-2,7 gibi bir rakam olacak, bu yönetilebilir. Bir belirsizlik söz konusu ama yönetilebilir olacağını düşünüyoruz.